Giải khát cho trẻ ngày hè bổ dưỡng và an toàn

Trời mùa hè nắng nóng, thời tiết oi nồng, thêm vào đó là tính hiếu động, ham chơi đùa của trẻ khiến lượng mồ hôi ra nhiều nên trẻ dễ bị thiếu nước. Để giải khát cho trẻ một cách hiệu quả và an toàn cho sức khỏe, phụ huynh nên chọn những loại nước giải khát mang tính bổ dưỡng và an toàn cho sức khỏe của trẻ.

Tác hại thường gặp khi cơ thể bị thiếu nước

Nước có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe con người. Theo phản ứng tự nhiên, khi thiếu nước cơ thể sẽ ưu tiên đưa nước tới các cơ quan trọng yếu như não, tim, gan, phổi, thận, đồng thời giảm lượng nước tới các cơ quan ít quan trọng hơn như tiêu hóa, cơ, khớp, da và niêm mạc. Chính vì vậy, dấu hiệu thiếu nước sẽ xuất hiện sớm nhất ở các cơ quan ít quan trọng này. Những tác hại thường gặp khi cơ thể bị thiếu nước:

- Thiếu nước nhẹ và vừa sẽ làm cho cơ thể mệt mỏi, buồn ngủ, đi tiểu ít, táo bón; da khô, ngứa, vì các tế bào da thiếu nước bị bong tróc, nổi mụn trứng cá; chảy máu mũi vì niêm mạc khô, mạch máu dễ tổn thương; nhức đầu, chóng mặt, cơ bắp mềm yếu; dễ tái phát viêm tiết niệu vì ít nước tiểu nên không loại trừ được các chất cặn bã và vi khuẩn qua đường tiểu; sỏi thận cũng dễ hình thành hoặc tái sinh do sự cô đặc các chất khoáng; tăng nguy cơ viêm nhiễm vùng hầu họng, đường hô hấp do không khí qua mũi không được làm ẩm, gây kích thích và làm cho phổi nhạy cảm với khói, bụi, hóa chất, viêm mũi dị ứng…

- Thiếu nước trầm trọng dẫn đến hạ huyết áp, tim đập nhanh, tiểu tiện ít; miệng khô, rất khát nước; da, niêm mạc khô, không có mồ hôi; mắt khô và sưng đau, cơ thể mất thăng bằng.

- Theo khuyến cáo của của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lượng nước cần thiết hàng ngày cho cơ thể thay đổi tùy theo từng khu vực và theo từng lứa tuổi. Tại vùng nhiệt đới nóng ẩm như Việt Nam, do khí hậu lượng mồ hôi thải ra lớn nên lượng nước mất đi mỗi ngày khoảng 1,8 – 2 lít nước. Nếu ăn nhiều canh, rau thì lượng nước uống hàng ngày cần thiết đối với người lớn khoảng 1 lít (5 – 6 ly nước), nếu bữa ăn ít canh, rau thì nên uống nhiều hơn, khoảng 1,5 lít nước mỗi ngày. Mỗi ngày trẻ em cần uống khoảng 50 – 60ml nước cho mỗi kilôgam trọng lượng cơ thể. Nhu cầu nước uống tăng lên trong một số trường hợp, như: trẻ ra mồ hôi quá nhiều sau khi hoạt động thể lực hoặc trong thời tiết nắng nóng của mùa hè.

Hãy hiểu rõ tầm quan trọng của nước đối với cơ thể người (ảnh minh họa)

Tiêu chí chọn nước giải khát cho trẻ mùa hè nắng nóng

- Bất kỳ loại nước giải khát nào cho trẻ uống cần đảm bảo tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm.

- Nước giải khát cho trẻ uống không quá ngọt vì chứa nhiều đường, sẽ làm cho trẻ dễ đầy bụng hoặc “ngang dạ” gây ảnh hưởng đến các bữa ăn chính của trẻ.

- Nước giải khát cho trẻ không nên pha các loại phẩm màu hóa học vì có thể gây hại đến sức khỏe của trẻ. Nếu cần nước giải khát có màu sắc bắt mắt, phụ huynh có thể chọn những loại nước ép từ trái cây tươi tự nhiên, đảm bảo bổ dưỡng, vừa an toàn cho sức khỏe của trẻ.

- Thức uống dùng cho trẻ phải phù hợp theo lứa tuổi. Trẻ nhỏ 0 – 6 tháng tuổi nên cho bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm bất cứ loại nước gì khác vì sữa mẹ chứa một lượng nước rất dồi dào. Trẻ 6-12 tháng tuổi cần cho uống số lượng nước là 100ml/kg/ngày, kể cả sữa, nước canh, nước rau, nước trái cây... Chẳng hạn, trẻ nặng 8kg cần cho uống 800ml nước, nếu trẻ đã uống được 600ml sữa rồi thì cần cho uống 200ml nước/ngày gồm nước đun sôi để nguội, nước canh, nước rau luộc, nước ép trái cây… Trẻ trên một tuổi, nặng 10kg cần uống 1 lít nước mỗi ngày với các loại nước uống như trên. Trẻ nặng trên 10kg thì cứ mỗi kg cân nặng bạn cần cho uống thêm 50ml/ngày. Chẳng hạn, trẻ nặng 15kg thì lượng nước uống mỗi ngày là: 1.000ml + (5kg x 50ml) = 1.250ml. Trẻ từ 30kg trở lên thì uống bằng người lớn (2-2,5 lít/ngày).

Chọn nước ngon mát bổ cho trẻ uống

Có nhiều loại nước uống có thể dùng hằng ngày cho trẻ: nước máy đun sôi để nguội, nước đóng chai, sữa, nước ép trái cây, nước ép rau củ, nước canh, nước rau, sữa chua rất tốt trong ngày hè vì có lợi cho tiêu hóa và còn có tác dụng làm đẹp da.… Việc lựa chọn nước uống cho trẻ hằng ngày nên theo cơ cấu: 60% nước uống thông thường, 20% sữa các loại và 20% nước trái cây tươi.

Những loại nước uống ngon mát bổ là: nước ép trái cây tươi như nước cam, chanh, quýt, bưởi, dưa chuột, cà chua, cà rốt, dâu tây, dưa hấu… khi chế biến không nên cho thêm đường, loại nước trái cây này vừa cung cấp nước vừa cung cấp các vitamin và khoáng chất cho cơ thể. Tác dụng của nước trái cây là làm cho cơ thể khỏe mạnh, sảng khoái, tăng cường chức năng hoạt động của não và hệ tim mạch, giúp lưu thông khí huyết và dinh dưỡng tốt cho các cơ quan trong cơ thể.

Các loại nước ép từ rau củ như: bí xanh, nước rau má, rau ngót, cỏ nhọ nồi (cỏ mực), sài đất, vừa giải khát vừa có tác dụng thanh nhiệt giải độc nhất là trong những ngày hè nóng bức. Sữa đậu nành cũng là nước uống và thức ăn bổ dưỡng vừa cung cấp nước, cung cấp canxi và khoáng chất.

Nước rau luộc như rau muống, rau mùng tơi, rau dền, đậu, bí xanh, nước luộc ngô… cung cấp nhiều loại vitamin và khoáng chất cho sự phát triển của trẻ. Để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, bạn nên dùng nước  đun sôi để nguội cho trẻ uống hàng ngày. Nếu bạn dùng nước đóng chai thì phải chọn mua nước do các hãng có uy tín trên thị trường sản xuất.

Các loại nước uống cần hạn chế hoặc không cho trẻ uống

Do cơ thể trẻ chưa hoặc khó hấp thu một số loại nước nên bạn cũng cần tránh cho con uống nhiều hoặc không cho uống một số loại nước sau đây.

Một là nước khoáng, trong thành phần có chứa các chất khoáng như natri, kali, canxi, magie… vì chức năng thận của trẻ còn yếu không đào thải được chất khoáng dư thừa ra khỏi cơ thể, nếu cho uống chất khoáng dư thừa sẽ tích lũy lại trong cơ thể trẻ gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, phù…

Hai là các loại nước ngọt có ga: có thể gây thừa cân béo phì hoặc đầy bụng biếng ăn ở trẻ em.

Ba là các loại nước trái cây công nghiệp, trong thành phần chứa nhiều đường, hàm lượng chất khoáng và vitamin ít không tốt cho sức khỏe, uống nhiều dẫn đến thừa cân, béo phì.

Bốn là cà phê, nước chè, các loại nước tăng lực không nên cho trẻ uống vì gây kích thích thần kinh, khó ngủ, hiếu động ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tâm thần của trẻ.

Năm là rượu bia tuyệt đối không cho trẻ uống vì tác dụng kích thích tim mạch và có hại cho thần kinh, trí não của trẻ.

Cách cho trẻ uống nước đúng

Nghiên cứu cho thấy chỉ khoảng 3-5 phút sau khi uống là nước đã từ dạ dày xuống ruột và được hấp thu vào máu. Vì vậy, trước khi ăn 15 phút và ngay sau khi ăn bạn không nên cho trẻ uống nước vì nước sẽ hòa loãng dịch vị dạ dày và tống xuống ruột làm cho trẻ khó tiêu. Nếu trẻ khát chỉ nên cho uống trước bữa ăn nửa tiếng và sau bữa ăn nửa tiếng. Bạn cũng không nên cho trẻ vừa ăn vừa uống vì sẽ làm loãng dịch vị và nhai chưa kỹ thức ăn đã nuốt gây khó tiêu.

Khi cho bé dễ thương uống nước nên chia làm nhiều lần uống trong ngày chứ không nên uống một lần quá nhiều nước. Trường hợp trẻ khát cũng không nên cho uống quá nhiều một lúc mà cách uống tốt nhất là nên uống từ từ từng ngụm nhỏ để cho nước có thời gian thấm qua thành ruột vào máu làm nhanh hết khát. Bạn cũng không nên cho trẻ uống nước quá lạnh vì ở trạng thái lạnh, các phân tử nước tích hợp lại với nhau khó thấm qua ruột, nên dù trẻ có uống nước vẫn không hết khát do không hấp thu được nước quá lạnh. Tốt nhất, bạn chỉ nên cho trẻ uống nước nguội hoặc hơi lạnh khoảng 15-20oC.

Tổng hợp từ Internet