Wydarzenia historyczne związane z Ostrołęką

Czy wiesz kiedy przyznano prawa miejskie naszemu miastu? Jakie wydarzenia historyczne miały miejsce w Ostrołęce i okolicach?

Odkrycia archeologiczne

Czy wiesz, że wykopaliska archeologiczne prowadzone nad Narwią potwierdziły  mamy wczesnym średniowieczu istnienie  osady warownej drewnianej.

Więcej na ten temat przeczytasz w książce : Grodzisko wczesnośredniowieczne i Średniowieczne Stare Miasto "," w Ostrołęce / Mazowiecki Ośrodek Badań Naukowych; Muzeum Okręgowe. - Warszawa: MOBN, 1980.

Fot. Juliusz Korsak Źródło:

1373 r - przyznanie praw miejskich

  • W 1373 r Ostrołęka otrzymała od księcia Mazowieckiego Siemowita III w Wyszogrodzie przywilej na wójtostwo w Ostrołęce. Dokument nadający prawa miejskie nie zachował się. Zakłada się, że w chwili nadania przywileju na wójtostwo (zabezpieczenie finansowe dla wójta Ostrołęki i jego spadkobierców) miejscowość miała już prawa miejskie chełmińskie. Nadanie wójtostwa jest najstarszym dokumentem o Ostrołęce, stąd zwyczajowo jego datę tę uważa się w Ostrołęce za umowny moment nadania jej praw miejskich.

Stowarzyszenie Unikat przy wsparciu miasta Ostrołęki wydało monetę upamiętniającą 640. rocznicę nadania praw miejskich Ostrołęce.

Awers monety: Awers szatą graficzną nawiązuje do pierwszej monety z tej serii - 1 Dukata Ostrołęckiego - wydanego w 2011 roku. Widnieje na niej nominał: 640 Dukatów Ostrołęckich (nawiązujący do rocznicy nadania praw miejskich), Herb Miasta, rok emisji. U góry znajduje się napis: HAEC AVIS PROTEGE (Chroń nas ptaku) - motto z herbu Ostrołęki. Poniżej widnieje sylwetka lecącego orła.

Rewers monety: Na rewersie został przedstawiony Ratusz Miejski w Ostrołęce. Nad budynkiem Ratusza widnieje napis: 640. ROCZNICA NADANIA PRAW MIEJSKICH oraz daty: 12 V 1373 Ostralanka - Ostrołęka 12.05.2013 stylizowaną czcionką średniowieczną oraz współczesną.

Kurpie w walkach o niepodległość

Artykuł Wiesława Majewskiego pt. : Kurpie w walkach o niepodległość : od Potopu do Baru" zamieszczono w Zeszytach Naukowych Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego 1998, z. 12, s. 5-30

W Internecie jest również wersja elektroniczna artykułu  

W powieści historycznej z 1938 r. pt. "Kurpie"  Kazimierz Władysław Wójcicki opisuje wydarzenia z 1708 r, najazd Szwedów i bohaterską obronę ludu kurpiowskiego.

26 maja 1831 - bitwa pod Ostrołęką

W trakcie walk miasto bardzo ucierpiało – pożary trwały zarówno przed południem, w czasie walki wręcz na ulicach i podwórzach z udziałem mieszczan jak i po południu jako rezultat ostrzału artyleryjskiego z obu stron.

W obronie Ostrołęki szczególnie wsławił się 4 pułk piechoty, słynni "Czwartacy", dowodzeni przez gen. Ludwika Bogusławskiego. Pomimo nierozstrzygniętego wyniku bitwy ,(przed całkowitym rozbiciem uchronił Polaków w krytycznym momencie atak 4 baterii konnej podpułkownika Józefa Bema) bitwa powszechnie jest uważana za klęskę Polaków. W jej wyniku bowiem poważne straty (nieco ponad 6 tys. w tym prawie 2 tys. poległych poniosły najlepsze oddziały polskiej piechoty. W efekcie bitwy armia polska straciła inicjatywę strategiczną i przeszła do defensywy.

Bitwa pod Ostrołęką w obrazach

Obraz Karola Malankiewicza. Źródło : Wikipedia
Bitwa pod Ostrołęką wg Juliusza Kossaka.
Georg Benedikt Wunder :

źródło zdjęcia : http://polona.pl/item/1045298/0/

Współczesne rekonstrukcje bitwy pod Ostrołęką

Książki nt. bitwy pod Ostrołęką

BITWA POD OSTROŁĘKĄ 26.V.1831 r.

Wykaz publikacji dostępnych w Bibliotece Pedagogicznej w Ostrołęce

Książki

  • 1. 150 rocznica bitwy pod Ostrołęką : materiały z sesji naukowej w Ostrołęce w 150 rocznicę bitwy: 26.V.1981r. / praca zbiorowa pod red. Wiesława Majewskiego. - Warszawa : Mazowiecki Ośrodek Badań Naukowych, 1984.
  • 2. Bitwa pod Ostrołęką 1831 w ikonografii / [red. nacz. wyd. Bernard Kielak ; zebrała i oprac. Barbara Kalinowska]. - Ostrołęka : Muzeum Okręgowe, 1993.
  • 3. Bitwa pod Ostrołęką 26 maja 1831 rok / Jerzy Dziewirski. - Ostrołęka : Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, 2011.
  • 4. Dni przełomu powstania listopadowego : bitwa pod Ostrołęką (26 maja 1831) / Norbert Kasparek. - Ostrołęka : Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. A. Chętnika : Muzeum Kultury Kurpiowskiej, 2012.
  • 5. Generał Ludwik Kicki bohater nie tylko Ostrołęki / Jerzy Dziewirski ; Koło 5 Pułku Ułanów Zasławskich ZSZ nr 2 w Ostrołęce, Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki. - Ostrołęka : TPO, 1998.
  • 6. Grochów 1831 / Wiesław Majewski. - Warszawa : Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1982.
  • 7. Mauzoleum : pomnik poległych w bitwie pod Ostrołęką 26 maja 1831 roku / Czesław Parzych ; Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki. - Ostrołęka : Towarzystwo Przyjaciół Ostrołęki, 2010.

Artykuły z czasopism

  • 1. Decydujące starcie : wyprawa na gwardię i bitwa pod Ostrołęka / Norbert Kasparek.// Mówią Wieki - 2011, nr 11, s. 42-46
  • 2. Ikonografia bitwy pod Ostrołęką / Barbara Kalinowska.// Kurpie. - 2012, nr 2, s. 22-24
  • 3. Mauzoleum bitwy ostrołęckiej 1831 roku / Czesław Parzych.// Zeszyty Naukowe. - 1991, [z.] 5, s. 130-136
  • 4. Pod Stoczkiem i Boremlem : boje gen. Dwernickiego / Michał Kopczyński.// Mówią Wieki - 2011, nr 11, s. 48-53
  • 5. Pomnik mauzoleum poległych w bitwie pod Ostrołęką 26 maja 1831 - 26 maja 2012 / Maria Samsel.// Kurpie. - 2012, nr 2, s. 18-21
  • 6. Pomniki bitwy pod Ostrołęką / Barbara Kalinowska.// Mówią Wieki - 2011, nr 11, s. 96-99
  • 7. Powstanie nad Wisłą / Dariusz Taźbirek.// Mówią Wieki - 2011, nr 11, s. 54-58
  • 8. Projekt "PONARWIE" : konserwacja i rewitalizacja fortu ziemnego i pomnika-mauzoleum poległych w bitwie pod Ostrołęką 26 maja 1831 roku / Maria Samsel.// Mówią Wieki - 2011, nr 11, s. 100-102
  • 9. Reduta Ordona : o pomyłkach, mitach i manipulacjach / Małgorzata Karpińska.// Mówią Wieki - 2012, nr 1, s. 20-24
  • 10. Szlakiem bitwy pod Ostrołęką / Mirosław Grzyb.// Kurpie. - 2004, nr 2, s. 21-24
  • 11. Śmierć bohatera / Czesław Parzych.// Kurpie. - 2006, nr 2, s. 13
  • 12. Upamiętnienie bitwy pod Ostrołęką / Jerzy Kijowski.// Kurpie. - 2011, nr 1, s. 20-22
  • 13. Wyprawa przeciw gwardiom i bitwa pod Ostrołęką (1831) : do druku podał i opatrzył wstępem Norbert Kasparek / Maciej Rybiński; oprac. Norbert Kasparek.// Zeszyty Naukowe. - 2005, [z.] 19, s. 7-24

Oprac. Edyta Dobek

Comment Stream