Dyscalculie

Wat is dyscalculie?

Dyscalculie betekent letterlijk 'niet kunnen berekenen'. Het is net als bij dyslexie in feite een andere term voor ernstige en hardnekkige problemen bij het aanleren van bepaalde schoolse vaardigheden, die niet worden veroorzaakt door een gebrek aan intelligentie of te weinig onderwijs. Bij dyscalculie gaat het om ernstige en hardnekkige problemen met het leren en vlot/accuraat oproepen/toepassen van reken-wiskundekennis (feiten/afspraken).

Deze definitie van dyscalculie geeft net als bij dyslexie een beschrijving van de problemen en noemt geen oorzaken of verklaringen.

Dyscalculie is een complexe stoornis omdat bij rekenen meer hersengebieden worden gebruikt, waaronder ook het taalcentrum. Een getal bestaat uit het woord 'vijf, het cijfer '5' en de hoeveelheid *****. Deze 3 aspecten bevinden zich in 3 verschillende hersengebieden. Een van deze 3 speelt ook een rol bij dyslexie. Daarnaast is bij rekenen ook nog het frontale hersengebied van belang, dat een rol speelt bij planning en probleemoplossing.

Waar komt het vandaan?

Deze leerstoornis kan enerzijds de oorzaak zijn van duidelijke oorzaken zoals hersenbeschadiging of het verwaarlozen van didactische en pedagogische opvoeding. Anderzijds is een erfelijke voorbestemming een mogelijke verklaring. Over de exacte oorzaken is dus nog meer onderzoek nodig . Wat men wel heeft vastgesteld is dat het niets te maken heeft met een gebrek aan intelligentie, concentratie of motivatie. Maar het de correcte werking van het korte termijn geheugen speelt wel een belangrijke rol. Daarnaast merkt men dat leerlingen met dyscalculie een lagere hersenactiviteit hebben tijdens het reken dan leerlingen zonder dyscalculie.

Hoe wordt dyscalculie geconstateerd?

Vaak zullen op de basisschool de problemen met rekenen en wiskunde al gesignaleerd zijn. Afhankelijk van de effectiviteit van de geboden hulp is een beeld ontstaan van de aard en de ernst van de rekenproblemen. Het komt ook voor dat met name de ouders zich zorgen maken over de problemen die hun kind heeft met rekenen/wiskunde. Ouders kunnen het gevoel krijgen dat de school het probleem niet voldoende serieus neemt en zelf (op eigen kosten) een bureau inschakelen.

Zijn er verschillende gradaties van dyscalculie?

Dyscalculie is een reken probleem waar er geen speciale gradaties in zitten. Tuurlijk kan de ene persoon wel meer moeite hebben met rekenen dan een ander. Maar speciale namen of gradaties zijn er niet. Er zit natuurlijk ook een verschil in moeilijke rekenaar en iemand met dyscalculie.

Wat zijn de gevolgen in het dagelijks leven?

De stoornis dyscalculie leidt tot allerlei beperkingen en extra last in het dagelijks leven. Denk bijvoorbeeld aan het niet vlot met geld kunnen omgaan bij het afrekenen van boodschappen, het niet goed kunnen gebruiken van de NS-borden met spoortijden en problemen met klokkijken. Mensen met dyscalculie lopen tegen veel dagelijkse problemen aan waar anderen zich niet van bewust zijn.

Kan dit worden verholpen?

Dyscalculie kan nooit geheel verholpen worden maar via gerichte begeleiding kan er wel goed met dyscalculie worden omgegaan. Hierbij kan je denken aan extra uitleg bij reken en/of wiskunde, gebruik van een zakrekenmachine ook bij simpele bewerkingen en extra tijd bij het maken van de toetsen.

Leerprobleem of niet?

Ja, dyscalculie is een leerprobleem. Dyscalculie betekent letterlijk slecht kunnen rekenen, het is een rekenstoornis die ervoor zorgt dat de leerling moeite heeft rekenkundige- en wiskundige vraagstukken. Dit is dus een leerprobleem.

Hoe wordt hier in het basisonderwijs mee om gegaan?

Indien dyscalculie op de basisschool is geconstateerd bij een leerling word er een zorgplan opgesteld door de school. Deze is voor elke leerling verschillend, in het zorgplan is voor de leerling beschreven welke begeleiding hij of zij nodig heeft en in welke mate.

Hoe gaat dit verder in het middelbaar onderwijs?

Voor leerlingen met dyscalculie in het voortgezet onderwijs zijn verschillende voorzieningen. Het protocol dyscalculie helpt scholen in de ondersteuning van leerlingen. Bij de centrale examens kan een leerling een tijdverlenging krijgen van maximaal 30 minuten. Bij alle centrale examens mogen leerlingen met dyscalculie een rekenmachine gebruiken. Een school mag andere hulpmiddelen zoals een formulekaart of rekentabellen niet toestaan.

Zijn er speciale handelingsplannen voor kinderen met dyscalculie?

Ja, op de basisschool bestaat dit ‘handelingsplan’ vooral uit extra begeleiding en ondersteuning bij het rekenwerk op de middelbare school heeft de leerlingen vaak recht op extra faciliteiten zoals de volgende:

Het werken met voorgedrukte, aan het niveau van het kind aangepaste werkbladen.

Gebruik laten maken van schema's met mogelijke

Probleemoplossingsstrategieën.

Extra tijd bij opgaven en proefwerken, of een verminderde hoeveelheid werk.

Het duidelijk aangeven van de wenselijkheid van strategieverandering

(plussommen in rood, minsommen in blauw etc.)

Extra mondelinge uitleg en/of mondelinge overhoring.

Gebruik tafelkaart

Gebruik breukendoos

Gebruik opzoekboekje Rekenen

Gebruik opzoekboekje Wiskunde

Verlenging van de examenduur met

30 minuten

Tijdens lessen waarbij rekenkundige of wiskundige onderdelen aanbod komen

kan de leerling met dyscalculie later de aantekening en/of de antwoorden van

de docent krijgen (kopiëren).

Bronnen

Comment Stream