Er is niet één juiste manier om Frans te leren...

... maar herhaling is het sleutelwoord.

(update: januari/2016)

Nieuw! Er is nu ook een pagina specifiek voor het vervoegen van werkwoorden. Het is nog volledig in opbouw, maar beetje bij beetje zal je daar alle info vinden die nuttig is bij het leren vervoegen van werkwoorden. Klik op de knop.

Wat hier staat is niet alleen mijn persoonlijke tekst maar een weergave van eigen tips en ideeën, ook van andere websites, die ik voor jullie verzameld heb en waar ik het wel mee eens ben... Waar mogelijk verwijs ik ook naar de websites waar ik de 'moutarde' haalde.

Vergelijk het leren van een taal eens met het bouwen van een huis
De woordenschat is de stapel bakstenen die je nodig hebt en die je aan elkaar kunt metselen met de grammatica. Zonder bakstenen geen muur. Zonder woorden geen zin. Zinloos, dus. Ook al ben je nog zo goed in de grammatica, je hebt de woordjes nog steeds nodig.
Een behoorlijke woordenschat heb je nodig voor het beheersen van een taal. Hoe meer woorden je kent, hoe rijker je taalt. Gelukkig hoef je niet alle woorden te leren, je kunt je met een beperkt aantal al heel goed redden.

Als je verder kijkt dan je neus lang is...
dan begrijp je ook wel dat je woordjes niet alleen leert voor die overhoring. Je leert om beter te worden in Frans. Natuurlijk zijn er leukere dingen te bedenken dan woordjes leren, maar als je het niet bijhoudt dan kom je later in de problemen! Leren doe je dus nooit zomaar. Leren doe je voor jezelf. Niet voor de leerkracht, niet voor je ouders, echt voor jezelf!

Gelukkig zijn er veel trucjes om woordjes leren makkelijker en effectief te maken
De tips en trucs op deze site gelden niet alleen voor Frans, maar voor elke taal. Je komt er vanzelf achter welke manier van leren en welke trucs voor jou het beste werken en het meeste resultaat opleveren. Als je er zelf niet uitkomt kun je natuurlijk altijd je leraar om hulp vragen. Die is trouwens de meest geschikte persoon om als eerste aan te spreken, niet als je eigenlijk al ten einde raad bent.

Bovenstaande inleiding is een vrije bewerking van wat ik vond in volgend document

bron: Leren kun je leren

Verba volant, scripta manent...

Als je woorden leert, doe dat zeker ook schriftelijk. Zoals uit het Latijnse spreekwoord hierboven: woorden vervliegen, het geschrevene blijft. Hoewel het niet helemaal de juiste interpretatie is van het spreekwoord, geldt het ook voor het leren van woordjes.

Gebruik daarvoor een horizontaal blad met kolommen voor de woorden.

Stap 1: In de eerste kolom schrijf je het Franse woord. Controleer hier supergoed dat je geen fouten maakt - anders blijf je de foute schrijfwijze instuderen. Je bekijkt het aandachtig: is het een moeilijk woord, waar zou ik kunnen missen bij het schrijven, enz.

Stap 2: In de tweede kolom schrijf je vertaling. Je oefent de woordjes nu in tot je ze een beetje kent. Doe dit per 7 woordjes. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat je deze hoeveelheid het best kan verwerken.

Stap 3: Draai de eerste kolom naar de achterkant (of dek ze af) zodat de tweede kolom nu de eerste kolom wordt. Schrijf nu de vertaling in de derde kolom. Wat je nog niet weet zoek je gerust op. Eenmaal je alles hebt controleer je de schrijfwijze met de eerste kolom. Duid in fluo je fouten aan.

Stap 4: Draai nu ook de tweede kolom naar achter en herhaal het proces. Na enkele keren zou je de meeste woorden al wat moeten kennen. Hou nog twee kolommen over voor een herhaling van de woordjes over enkele dagen of de dag voor de toets.

Stap 5: Woorden die je na deze werkwijze nog steeds blijft fout hebben, schrijf je over op een aparte lijst met 'moeilijke woorden'. Die kan je apart herhalen.

Stap 6: Noteer nu 7 nieuwe woorden op het blad en herbegin het proces van lezen, schrijven, overplooien, herschrijven en controleren.

Dit is een klassieke manier van werken, die door de meesten gekend is. Voor het louter instuderen van woordjes is het prima maar het werkt niet met context. Er zijn voor deze methode zeker ICT-varianten mogelijk. Kijk dus zeker verder.

Alle tips op een rijtje

...in willekeurige volgorde

  • Als klein kind had je het misschien moeilijk met leren fietsen of zwemmen. Als je er nu op terugkijkt, begrijp je echt niet wat daar zo moeilijk aan was. Denk ook zo over Frans. Het lijkt moeilijk tot je het begrijpt. En wil het niet lukken, vraag dan om zijwieltjes of armbandjes.
  • Leer indien mogelijk met een visuele ondersteuning: schrijf in je woordenlijst de mannelijke woorden links, vrouwelijke rechts. Hetzelfde kan je bereiken door twee kleuren te gebruiken. Of de woordenschat op twee verschillende locaties te leren. Je zal je later herinneren waar het woord stond, waar jij was of welk kleur het had en dus ook het geslacht kunnen herinneren. Onder visuele ondersteuning verstaan we ook: een krokodil voor de geest halen als je un crocodile leert.
  • Als je woordjes leert, benoem ze ook. Is het een zelfstandig naamwoord, een bijwoord of bijvoeglijk naamwoord? Gaat het over een lidwoord of een werkwoord? Hoe meer info je koppelt aan het te kennen woord, hoe meer het opvalt tussen alle andere kennis, hoe sneller je het terugvindt. Zo schep je precies een kader waarin die woorden terug te vinden zijn. De volgende tip gaat nog een stap verder.
  • Leer ook de woorden die een associatie hebben met het te leren woord, waarvan de betekenis aan elkaar verbonden is. Als je leert over honden, leer dan de geluiden van een kat (blaffen, grommen), de acties van een hond (likken, bijten, kwispelen) en de lichaamsdelen van een hond (staart, poot). Je kunt dit in een mindmap gieten. Plaats hond in het midden en dan vertakken naar de verschillende associaties. Deze tip is alleen van toepassing als je voldoende tijd en motivatie hebt.
  • Leer woordenschat binnen de 24 uur nadat je ze in de les hebt geleerd. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat woorden zo beter en gemakkelijker onthouden worden.Herhaal daarna gespreid.
  • Het mag raar klinken, maar praat tegen jezelf in de taal die je leert. Doe het gewoon thuis waar niemand je kan horen en herhaal woorden, zinnen, gesprekken die je kent, en oefen je uitspraak.
  • Maak je eigen persoonlijke vergeet top-10 van woorden die je niet kunt onthouden. Schrijf ze op een blaadje en neem ze elke dag even door. Van zodra je een woord kent komt er een ander moeilijk woord in de plaats.
  • Er zijn veel gratis tools om je woordenschat te laten opvragen. Ik ben een voorstander van TEACH (op Smartschool bied ik mijn leerlingen lijsten aan ifv. het handboek dat ze gebruiken) maar ook WRTS, OVERHOOR en Drillster zijn degelijke alternatieven. De beste zou Mnemosyne zijn, want die houdt rekening met de vergeetcurve (hoe snel je woordjes vergeet) en biedt de woordjes af en toe gespreid opnieuw aan, zodat je ze opnieuw leert net voor je ze normaal zou beginnen vergeten. Ook audivididici schijnt goed te zijn en gratis. Dit overhoorprogramma lijkt op WRTS en Teach maar combineert woord, afbeelding en geluid. Zo spreek je meer zintuigen aan en blijft het beter hangen.                 Een overzicht vind je op www.letop.be.
  • Stel gerichte vragen tijdens de les, verplicht jezelf op te letten en speel kort op de bal – laat je vragen niet onbeantwoord. Alleen zo maak je van je aanwezigheid in de les een leermoment.
  • Werk met flipkaartjes als die van Quizlet. Kan je perfect digitaal spelen op tablet, smartphone of PC. Maak je eigen kaartensets aan op je eigen gratis account. Deel ze met je klasgenoten en zet jullie eigen leernetwerk op. Of kijk al eens bij mijn sets die ik voor mijn leerlingen verzameld heb. Ik merk dat leerlingen Quizlet verkiezen boven andere gratis tools.
  • Leer de woorden niet steeds in dezelfde volgorde, want anders loop je het risico een woord alleen te herkennen als je het woord dat daarvoor in de lijst stond, hoort of ziet. Dit kan natuurlijk prima door een overhoorprogramma te gebruiken.
  • Een woord en z'n vertaling, dat is een connectie in je hersenen. Een brug. Een pad door een veld wordt ook maar duidelijk als datzelfde pad steeds opnieuw bewandeld wordt. Hoe vaker je die connectie woord-vertaling maakt, hoe sterker ze wordt en hoe sneller je de vertaling zal terugvinden. Het regelmatig en gespreid herhalen van woordenschat, ook al heb je geen toets in het vooruitzicht, is ideaal om die verbinding actief te houden.
  • Soms kan het helpen om bij het leren ezelsbruggetjes te verzinnen, vooral als het je niet meteen lukt een woord te onthouden. De makkelijkste manier is om te kijken of het woord dat je moet leren op een woord lijkt dat je al kent, bijvoorbeeld uit het Engels (Fr: le village / Eng: the village) of het Nederlands (Fr: donner / Ned: geld doneren, een bloeddonor). Lukt dat niet, dan is het soms mogelijk om een omweg te verzinnen waardoor je het toch kunt onthouden. Er is ook een website met ezelsbruggen. Let op, ze zijn niet allemaal even interessant of goed gevonden!
  • Spreken in een vreemde taal vinden veel mensen moeilijk en een beetje raar. Maar je leert nooit een vreemde taal spreken als je niets zegt! Onthoud dat je alleen door vallen en opstaan langzaam maar zeker goed leert spreken. Ook al denk je bij jezelf dat je soms maar wat brabbelt... Dat is in het begin normaal en hoort er bij als je een vreemde taal leert. Wees gerust, ook je leerkracht Frans moet er soms weer een beetje in komen.
  • Maak jezelf niets wijs! Bij het opzeggen van je woordjes vlug even je hand opheffen om 'juist de eerste letter' te bekijken is jezelf voor de gek houden. Op een toets kan je ook niet vlug even een eerste letter 'opvragen'. Je kent het, of je kent het niet.
  • Telkens als je een woord opzoekt in het woordenboek zet je er een puntje bij. Als een woord drie puntjes heeft, doe je beter de moeite om het echt te leren.
  • Het kan ook helpen radio te luisteren of televisie te kijken, of songteksten te lezen in de betreffende taal. Als je niet steeds naar Engelstalige muziek luistert, gaan die Franse klanken, woorden en structuren ook vertrouwder gaan klinken. Je zal snel merken dat je gevoel voor de taal beter zal worden en misschien zelfs je afkeer (als je die al hebt) voor Frans afneemt. Laat de Franstalige cultuur een plaatsje krijgen in je leven. In elk muziekgenre dat je graag hoort heb je ook goeie Franstalige artiesten. En ja, Daft Punk brengt Engelstalige muziek ;.|                    Wil je enkele goeie liedjes om mee te beginnen? Je leerkracht kan er zeker een paar opnoemen. Of je klikt hier.
  • Overhoor jezelf ook schriftelijk. Schrijf de woorden die je niet in één of twee keer goed had op een lijstje en oefen die woorden net zo lang tot je ze foutloos schrijft.
  • Vertaal niet woord voor woord. Dan krijg je nog slechtere vertalingen dan sommige vertaalprogramma's. Probeer de zin te begrijpen, en vertaal dan ook met een begrijpelijke zin. Als je een zin vertaalde, lees die na. Klinkt het niet als een logische zin, dan is dat zeker niet de vertaling die de leerkracht in gedachten heeft.
  • Bekijk de lesvideo's van Wezoozacademy. Zij hebben een mooi aanbod voor Frans, en voor de prijs van 5 uurtjes privéles krijg je een jaar lang toegang tot de vele honderden lesvideo's, ook van wiskunde en andere 'probleemvakken'.
  • Je kent een woord niet als je alleen de vertaling weet. Om het woord echt te kennen, om het zelf te kunnen gebruiken, moet je meer weten. Wanneer gebruik je het, hoe schrijf je het en hoe spreek je het uit?
  • Leer niet te lang na elkaar. Na een tijdje lukt het toch niet meer. Beter 3x10 minuten dan 1x30 minuten. Dat is wetenschappelijk bewezen. Verzet je gedachten tussendoor met ontspanning of doe-werk.
  • Leer ook niet teveel woorden in één keer. Ideaal is het om in groepjes van 7 of 8 woorden te leren. Zoveel kan je brein er optimaal aan. Werk die 8 dus eerst af voor je verder gaat. Een raar fenomeen: bij een rijtje van 10 woorden heb je 8 herhalingen nodig voor je het kent, bij een rijtje van 20 woorden moet je ieder woord 30 keer herhalen! Teveel woordjes ineens is dus tijdverspilling…
  • Maak een account aan bij Educaplay of Educreations en maak je eigen oefeningen en toetsen. Door zelf bezig te zijn met je eigen vragen ga je bewust op zoek naar de essentie. De oefeningen maak je best net na het leren van de leerstof. Je kan de oefeningen opnieuw maken ter voorbereiding van je proefwerk. Of spreek af met je klasgenoten om oefeningen voor elkaar te maken. Ga gerust eens kijken bij de oefeningen die ik al maakte: klik hier.
  • Als je een onbekend woord tegenkomt, sla niet meteen in paniek of grijp dan niet meteen naar een woordenboek (als je die al bij je zou hebben), maar kijk of je de betekenis kan raden. Denk maar aan (bv.remercier = bedanken / arranger = in orde brengen). Dit geldt vooral voor toetsen of examens waarbij de tijd beperkt is. Kijk naar de context, de afbeeldingen, de opdracht geeft je ook vaak een kader waarin de betekenis te zoeken is.
  • Op wetenschappelijke tests presteren bijna alle proefpersonen die hadden geslapen beter dan zij die onmiddellijk na het leren werden ondervraagd . Verder bleken de woordjes die ze vlak voor het slapen hadden geleerd beter onthouden. De hele nacht doorwerken lijkt dus geen goed idee te zijn. Niet alleen zul je moe zijn de volgende dag, maar je hersenen hebben niet de kans gekregen om tijdens de rustperiode de nieuwe informatie op te slaan.
  • 's Morgens voor een toets nog eens alles gaan herhalen is niet zo goed. Als je grondig en gestructureerd geleerd hebt, kun je dat vergelijken met het mooi opbergen van spullen in een kast. 's Morgens de boel nog snel eens herhalen is vergelijkbaar met het snel nog eens opentrekken van alle kastdeuren en schoven. De rommel die dan ontstaat zal je tijdens je overhoring meer storen dan vertrouwen op je gestructureerde studiemethode.
  • Als je aan het gamen bent mag er nog een bom ontploffen, je hoort het niet. Zo gefocust op het spel als je dan bent zou ook moeten lukken voor Frans. Als je wil en als je alle stoorzenders (sociale media, muziek, ...) even buiten hand- en gehoorbereik legt.
  • Op Imagiers staan heel wat beeldplaten met woordjes. Sommigen leren snel bij als ze de woorden bij een prentje zien staan. Al deze platen zijn thematisch en worden meestal voorgelezen. Hierboven is een voorbeeld te zien.
  • Neem een taalbad. Ga tijdens de vakantie naar een gastgezin of ga op taalkamp. Zo dompel je jezelf onder in een rijk Franstalig aanbod en steek je heel snel een aantal woorden en structuren op.
  • Ga op internet op zoek naar mensen die de gewenste taal spreken, en met je willen e-mailen. Dat hoeft lang niet altijd iets persoonlijks te zijn, er zijn genoeg sites die er speciaal zijn om talen te leren, en waar je dus oppervlakkige e-mailtjes kunt uitwisselen waarin je zelf je schrijfvaardigheid vergroot, en ook het lezen van de taal verbeterd. Er zijn communities zoals livemocha waar je mensen vindt die je willen helpen in het leren van talen. Iemand suggereerde penpaland.com.
  • De eigenlijke voorbereiding van je proefwerk is het regelmatig en serieus maken en nakijken van de oefeningen en goed meedoen in de les. Echt "leren" van een proefwerk mag hooguit een uurtje of twee kosten omdat je het "eigenlijk al kent"!!!
  • Vooral via internet is veel beschikbaar in de taal die je wilt leren. Veel talen hebben speciale websites voor leerders en er zijn podcasts beschikbaar in allerlei talen. Via een programma als Skype kun je echt chatten met moedertaalsprekers. Vraag bv. aan de leerkracht of ze geen project willen opstarten met eTwinning, de portaalsite voor het vinden van Europese partners voor onderwijsprojecten
  • ... En jij, jij hebt misschien ook nog leuke tips of goeie websites gevonden? Stuur me gerust een mailtje en ik voeg het toe als het past op de site.

Ik ben leerkracht aan het Onze-Lieve-Vrouwecollege in Assebroek, Brugge. Ik bouw al sinds 2009 expertise op rond ICT-integratie in taalonderwijs. Ik geef regelmatig workshops en help je graag verder mocht je nog vragen hebben. Je kan me steeds contacteren via mail: edevgm@gmail.com . Je kan me natuurlijk ook volgen op Twitter.

Wil je je eigen tips ook hier op de site zien verschijnen, stuur ze mij gerust door.

Voor een verkort overzicht hoe je digitaal Frans kan leren, met heel veel voorbeelden en links naar oefeningen, klik door naar tackk.com/frans