COPD

Chronische luchtwegaandoening

Wat is COPD?

COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) is een verzamelnaam voor verschillende chronische aandoeningen aan de longen zoals longemfyseem en chronische bronchitis. Bij COPD kunnen je longen niet meer voor 100% werken, doordat ze constant ontstoken zijn (chronische bronchitis) of omdat er longblaasjes verloren gaan (longemfyseem). Je krijgt hierdoor minder zuurstof binnen, wat zorgt voor een benauwd gevoel, zelfs als je je bijna niet inspant. Hierdoor heb je dan ook vaak adem tekort.

In Nederland hebben zo’n 320.000 mensen deze aandoening. Daarnaast zijn er nog eens 300.000 mensen met een zeer hoog risico op COPD, zonder dat zij dit zelf weten. COPD ontstaat meestal pas op oudere leeftijd.

Oorzaken COPD

In 80% van de gevallen wordt COPD veroorzaakt door roken. Roken zorgt ervoor dat je longen continu geprikkeld worden, waardoor ze ontstoken raken. Je hoeft niet per se een actieve roker te zijn om COPD te krijgen. Ook als je al jaren geleden gestopt bent met roken, heb je een verhoogde kans op het ontwikkelen van COPD. Langdurig meeroken met anderen kan ook zieke longen veroorzaken.

  • Langdurig werken of gewerkt hebben in een ruimte waar veel (giftige) stofdeeltjes voorkomen. Bijvoorbeeld: houtstof deeltjes, chemische stoffen of uitlaatgassen.
  • Een (erfelijke) ziekte. Bij de erfelijke aandoening Alpha-1 maakt het lichaam een bepaald eiwit dat moet voorkomen dat de longen afgebroken worden, niet aan. COPD kan ook ontstaan als je heel vaak een longontsteking hebt. Ook slecht behandelde astma kan tot COPD leiden.

Verschijnselen COPD

  • Benauwdheid

Dit één van de bekendste verschijnselen van COPD. Doordat je longen niet meer voor 100% werken, heb je constant het gevoel dat je adem tekort komt. In sommige gevallen kan de benauwdheid zo ernstig zijn dat je extra zuurstof nodig hebt

  • Hoesten

Hoest is ook een veelvoorkomende verschijnselen van COPD. Vaak zit er veel slijm in je longen als je COPD hebt. Je hoest om dit slijm uit je longen te verwijderen. Bij beginnende COPD wordt het hoesten soms ‘rokershoest’ genoemd.

  • Kortademigheid

Vaak gaat kortademigheid gepaard met de verschijnselen benauwdheid en hoest. Naarmate de COPD meer toeneemt, raak je ook steeds sneller buiten adem. Redelijk eenvoudige dingen zoals traplopen worden dan een zware opgave. Ook kun je een piepende ademhaling krijgen.

  • Weinig energie

Doordat je moeite hebt met ademhalen, kun je je ook snel futloos voelen en verminderde spierkracht hebben. Veel van je energie wordt gestoken in ademhalen en hoesten.

Wie/Wanneer?

COPD is een longziekte die iedereen kan krijgen, alleen hebben rokers wel een veel grotere kans om het te krijgen. Veel mensen hebben een grote kans op COPD alleen weten ze dat zelf niet. COPD ontstaat vaak pas op latere leeftijd.

Complicaties

  • Depressie.
  • Osteoporose.

                 -->verzwakking van de botten.

  • Longontsteking.
  • Rechts-zijdige hartfalen.
  • Gordelroos.
  • Moeite met slapen.
  • Ongezond gewicht.

               --> Bepaalde geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van                           COPD, zoals steroïden, kan leiden tot gewichtstoename.

               --> Ze kan niet eten genoeg om een gezond gewicht te behouden, omdat de                           handeling van de ademhaling verbrandt zo veel calorieën.

  • Urine-symptomen.

Gevolgen voor dagelijks leven.

COPD vraagt een complete levensverandering. Omdat je luchtwegen gevoelig zijn, is het bijvoorbeeld van belang om je huis zoveel mogelijk stofvrij te houden. Maar: schoonmaken kost energie en daarvan heb je minder tot je beschikking. Plan schoonmaken net als andere activiteiten zo goed mogelijk in en probeer al te zwaar werk te vermijden.

Het goed inplannen van activiteiten zal je moeten doorvoeren tot het niveau waar je het nooit voor mogelijk had gehouden. Zo is het beter om een douche te nemen dan een bad omdat het in- en uit bad stappen teveel energie kost. En om je luchtwegen zo vrij mogelijk te houden kun je je veters het beste op een verhoging strikken, in plaats van te bukken.

Op een wat grotere schaal moet je bedenken of je wel midden op dag wilt gaan winkelen. Want: meer mensen betekent meer warmte en stof. En plan altijd tijd in waarin je kunt rusten.

Let verder op prikkels die je klachten kunnen verergeren. Voorbeelden zijn:

  • huisdieren
  • tabaksrook
  • houtvuur
  • stof
  • verbrandingsgassen van een gasfornuis of geiser zonder afvoer
  • bak- en braadluchtjes
  • eau de toilet en parfums (ook aftershave)
  • luchtverfrissers
  • kaarsen
  • pollen, bloemen en bomen
  • de lucht van schoonmaakmiddelen
  • uitlaatgassen
  • mist, wind, regen, vochtig weer, sterke temperatuurwisselingen, koude lucht

specifieke aandachtspunten

  • aandacht voor (continue) benauwdheid
  • aandacht voor vastzittend sputum
  • aandacht voor angst om te stikken
  • aandacht voor angst om te sterven
  • aandacht voor enorme beperking in ADL door benauwdheid
  • aandacht voor zuurstofbehoefte
  • aandacht voor depressiviteit
  • aandacht voor omgeving (bv de partner, die vaak jarenlang met een ernstig zieke leeft)

meer informatie

https://www.longfonds.nl/copd/alles-over-copd

https://www.thuisarts.nl/copd

http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte...

Comment Stream