Dyslexie

Pedagogie, Bart en Elsemiek 14O1E (2015)

Kenmerken

Het belangrijkste kenmerk van dyslexie is dat er een hardnekkig probleem is bij het aanleren en vlot toepassen van het lezen en spellen op woordniveau. Kinderen met dyslexie hebben veel extra oefening nodig om het (technisch) lezen aan te leren. Bij allochtone kinderen die thuis hun moedertaal spreken, is herkenning van dyslexie op de basisschool extra moeilijk. Problemen met lezen en spellen worden vaak geschoven op de algehele problemen bij het Nederlands leren.

Oorzaken

De eigen ervaring van professoren zijn dat de hersenafwijking de meest aannemelijke oorzaak is voor dyslexie, waarbij de rechterhelft van de hersenen veel actiever is dan de linkerhelft, terwijl ons taalcentrum zich aan de linkerzijde bevindt. Dat oogbewegingen een rol spelen met de moeite met lezen, is ook gebleken. Of/en welke rol het hormoon testosteron hierbij speelt, is nog weinig over te zeggen omdat hier nog niet al te veel informatie over beschikbaar is.

Vroege signalen

Groep 1/2: Als een kind, een algemeen zwak taalniveau heeft, slecht versjes kan onthouden en slecht kan rijmen en moeite heeft met het aanleren van willekeurige afspraken, zoals de begrippen 'links' en 'rechts' en de namen van kleuren. Niet alle kinderen met deze problemen ontwikkelen echter dyslexie. Een vertraagde spraak-/taalontwikkeling en dyslexie in de familie heeft wel een zekere voorspellende waarde.

Groep 3: Dat een kind, lang spellend lezen of vroeg radend lezen, moeite met aandacht voor verbale informatie, moeite om het verschil te horen tussen klanken als m en n, t en k, ba en da, met ritme, klemtoon en de betekenis van woorden, moeite om verschil te zien tussen bijvoorbeeld p en q, b en d, en met volgorde in woorden (zodat omkeringen en weglatingen het gevolg zijn) en moeite met het inprenten van reeksen (bijv. tafels), met het onthouden van woordcombinaties, uitdrukkingen en gezegdes.

Groep 4: Dat een kind, een hekel aan hardop lezen, lang spellend lezen, veel radend lezen, vaak struikelen bij het lezen, vaak een woord overslaan, delen van woorden weglaten, woorden die hetzelfde klinken door elkaar halen en een groeiend verschil tussen het leesvermogen en het vermogen een verhaal te begrijpen

Protocol

Het Expertisecentrum Nederlands maakt gebruik van protocollen voor Leesproblemen en Dyslexie. Het Expertisecentrum werkt effectief aan taalonderwijs en ook aan ondersteuning van dyslectische leerlingen in het basisonderwijs, voortgezetonderwijs en het beroepsonderwijs.Hoe je met deze protocollen werkt staat uitgebreid in de handleiding en de bijbehorende cd-rom. De meeste methoden hebben prima toetsen en geven aanwijzingen hoe je het leesgedrag van kinderen kunt analyseren. Dyslexie is niet iets dat over gaat. Leerlingen blijven er hinder van ondervinden in het vervolgonderwijs. Maar dankzij een goede diagnostiek, op dyslexie gericht begeleid en begeleiding in het voortgezetonderwijs, middelbaaronderwijs en hoger onderwijs, kunnen leerlingen de studie volgen die past bij hun aanleg en belangstelling. (van Eijkeren, van Midde, 2012).

Dyslexie en zwakke lezers

Kinderen met leesproblemen hoeven niet altijd Dyslexie te hebben, het kunnen ook zwakke lezers zijn. Zwakke lezers hebben vooral extra instructie en oefening nodig. Op die manier kunnen ze zo lang mogelijk met hun eigen groep mee doen. Ze kunnen bijvoorbeeld voor of na de algemene instructie in een klein groepje instructie krijgen. leerlingen bij wie Dyslexie is vastgesteld hebben, ondanks hun normale intelligentie, een hardnekkig lees en schrijf probleem. Je kunt Dyslexie niet vast stellen via een simpele test. Alleen een gekwalificeerde GZ-psycholoog mag de diagnose stellen. (van Eijkeren, van Midde, 2012).

Filmpje

Comment Stream